vrijdag 29 september 2017

Trump verlaagt belasting voor rijk Amerika, maar houdt vol dat hij vecht voor onderklasse

Winkelende vrouwen bij een Bugatti Veyron op de welvarende Rodeo Drive, Beverly Hills, Los Angeles County, Californië.

Trump: 'Het is ook niet goed voor mij, geloof me'

Vooral de rijken en superrijken zullen garen spinnen bij de belastingplannen van president Trump. Ook zijn familie zal miljoenen besparen. Zijn kiezers, 'de vergeten onderklasse', schieten er weinig mee op.
 
Het woensdag door Donald Trump gepresenteerde belastingvoorstel is vooral een plan voor rijke en bijzonder rijke Amerikanen, zoals de president zelf. De meesten van zijn kiezers zullen er weinig mee opschieten.

Het plan leek sterk op het A4'tje dat zijn minister van Financiën Steven Mnuchin in april in de lucht hield: een voorstel voor grootscheepse belastingverlaging voor welvarend Amerika. Trump bleef woensdag echter volhouden dat hij nog steeds de voorvechter is van de vergeten onderklasse. 'Ons plan bevat onze expliciete belofte dat belastinghervorming de huishoudens met lagere en middeninkomens beschermt', zei Trump tijdens een bijeenkomst in Indiana. 'Niet de rijken en de elite met connecties.' En: 'Het is ook niet goed voor mij, geloof me.'
Toch zijn er drie onderdelen in zijn plan die alleen de bovenlaag ten goede komen. Eén: de 'dodenbelasting', de successierechten op hoge nalatenschappen, wordt afgeschaft. Nu moeten erfgenamen belasting betalen over erfenissen boven 5,5 miljoen dollar. In het plan-Trump niet meer. Dat betekent bijvoorbeeld dat Trumps eigen nazaten straks, volgens berekeningen van Bloomberg, een half miljard dollar meer tegemoet kunnen zien.

Twee: het plafond op aftrekposten wordt afgeschaft. Deze zogeheten 'alternatieve minimale belasting' is vooral bedoeld om te voorkomen dat rijke Amerikanen met slimme trucs de fiscus ontwijken. Trump, van wie alleen een belastingaangifte uit 2005 bekend is, zou er in dat jaar 31 miljoen dollar op vooruit zijn gegaan zonder dit aftrekplafond.

De grote belastingwedloop is begonnen, concludeert onze economieredacteur

De grote landen zijn begonnen aan een belastingwedloop naar de bodem. Zoveel is duidelijk na de aankondiging van president Trump, woensdag, dat hij de Amerikaanse vennootschapsbelasting wil verlagen van 35 naar 20 procent. De Franse president Macron wil datzelfde tarief verlagen van 33 naar 20 procent. Het Verenigd Koninkrijk heeft de vennootschapsbelasting de afgelopen jaren al sterk teruggebracht: van 30 procent in 2008 tot 19 procent nu.
Drie: het hoogste tarief voor de inkomstenbelasting gaat van 39,5 naar 35 procent. Dat zou iemand als Trump ook miljoenen schelen. Daarnaast zullen ook vooral de welgestelden profiteren van de ingrepen die Trump voor het bedrijfsleven in petto heeft. De vennootschapsbelasting gaat van 35 naar 20 procent voor grote multinationals, en naar 25 procent voor kleinere (familie)bedrijven die nu nog het toptarief van de inkomstenbelasting betalen - winkeliers, advocatenkantoren en makelaars, zoals de Trump Organisation.

Die bedrijfsvriendelijke maatregelen, waartoe ook het voorstel kan worden gerekend om investeringen direct te mogen aftrekken en niet uitgesmeerd over de jaren, zullen volgens experts ook een stimulerende werking hebben op de economie, waardoor ook de onderste lagen ervan kunnen profiteren. Maar dat doorsijpelende voordeel zal nooit zo groot zijn als dat voor de investeerders, bestuursvoorzitters en aandeelhouders.
Trump en de zes Republikeinse voormannen met wie het voorstel is uitgedacht houden vol dat dit plannen zijn voor de gewone man. Zo wordt de afschaffing van de dodenbelasting vooral verkocht als een uitgestoken hand naar winkeliers en boeren, die zo hun familiebedrijf makkelijker kunnen doorgeven aan hun kinderen. Maar die bedrijfjes vormen maar één procent van alle gevallen. Hun gezamenlijke nalatenschappen vormen minder dan eenduizendste van een procent van de totale inkomsten die deze belasting nu nog in het laatje brengt. Het overgrote deel komt van (bijzonder) rijke Amerikanen, die dus ook de meeste garen spinnen bij afschaffing.

Eerder deze week nam minister van Financiën Steven Mnuchin al een beetje gas terug. Jake Tapper van CNN vroeg hem of zijn belofte nog steeds stond, dat er geen belastingverlaging zou plaatsvinden voor de hoogste klasse. 'Het was nooit een belofte', zei Mnuchin. 'Het was het doel van de president, maar geen gezworen belofte.'
Het plan heeft nog openingen om dat doel te verwezenlijken. Zo gaat het hoogste tarief voor de inkomstenbelasting wel omlaag, maar geeft Trump het Congres de mogelijkheid om daar toch nog een nieuw toptarief bovenop te leggen. Omdat de belastingschijven nog niet zijn vastgesteld (de inkomensklassen waarvoor de nieuwe tarieven gaan gelden), heeft het Congres in theorie de macht in handen om het stelsel toch nog wat progressiever te maken. De hoop voor de middenklasse zit dus verstopt in vaagheden en mogelijkheden. De hoop van de hoogste klasse is geformuleerd in concrete voorstellen.

De vraag is nu of Trump dit plan door het Congres krijgt. Door de belastingverlaging zal het begrotingstekort zeker op korte termijn fors oplopen, iets waar conservatieve Republikeinen een hekel aan hebben. Trump en Mnuchin zeggen dat de economie zodanig zal groeien dat de gederfde inkomsten vanzelf worden terugverdiend. Veel economen betwijfelen dat.