Dat je het als koning goed hebt, is geen nieuws.
Koning Willem-Alexander, die vandaag zijn 51ste verjaardag viert in Groningen, krijgt jaarlijks een uitkering van bijna 5,7 miljoen euro. Ruim 9 ton daarvan is zijn salaris, de rest is voor personeels- en materiële kosten. Belasting betalen hoeft de koning niet.
Maar hoeveel geld hebben de Oranjes nu eigenlijk, hoe komen ze daar aan en waar geven ze het aan uit? Wat weten we eigenlijk echt over wat de koning verdient en heeft?
Business Insider sprak met onderzoeksjournalist Philip Dröge van Faqt.nl. Dröge schreef uitgebreid over de Oranjes en hun financiën – onder meer het boek ‘Het Oranjekapitaal’, waarin hij een aardig inkijkje geeft in de manier waarop de financiën van de Oranjes zijn opgebouwd.
AD BY STREAMADS

Hoeveel geld heeft de koning eigenlijk?
“Dat is vrijwel niet te zeggen. Schattingen moeten dan ook met enorm veel slagen om de arm worden gedaan. We komen in ieder geval uit op een vermogen van honderden miljoenen, misschien wel hoger dan een miljard euro. Dat is natuurlijk afhankelijk van de beurskoersen en de hoogte van andere investeringen.”
Wat zijn die andere investeringen dan?
“Het zijn bijzonder rijke mensen met een grote beleggingsportfolio – het zou ook gek zijn als de koning dat niet zou hebben. Het gaat hoofdzakelijk om vrij verhandelbare aandelen.”
“We weten uit allerlei bronnen dat ze aandeelhouders zijn van Koninklijke Olie (het huidige Shell, red.) en ABN – dat het nu aardig op de beurs doet. Verder zijn er nog een aantal andere investeringen aan het licht gekomen, zoals onroerend goed.”
“Waar het op neerkomt is dat ze over een zeer breed gespreide portfolio beschikken. Dit is een familie die weet hoe de geschiedenis kan lopen. Het geld bevindt zich op verschillende plekken ter wereld en wordt zeer professioneel en actief gecoördineerd. Het gaat ook om aandelen die zij als eerste hebben gekocht, en nooit hebben verkocht. Die zitten dus al heel lang in hun portfolio.”
Waarom moet dit allemaal zo schimmig?
“Geld is de achilleshiel van de Oranjes. Als je Nederlanders vraagt naar het koningshuis, zal 30 tot 40 procent vóór zijn, 30 procent tegen, en de rest haalt de schouders op. Als we meer over hun geld te weten zouden komen, zou die laatste groep wel eens over kunnen stappen.”
“Maar dit soort zaken zijn privé; andere mensen hoeven dit ook niet openbaar te maken. Het probleem is natuurlijk dat wij, het Nederlandse volk, de bron van hun rijkdom zijn.”
“Ik pleit daarom voor een soort jaarverslag. Daar zouden we ten eerste de hoogte van het vermogen uit kunnen opmaken, maar ook kunnen ontdekken waar het vermogen precies zit. Kijk, zo gek is het niet als ze veel in Amerika hebben zitten, maar ik ben wel benieuwd of ze bijvoorbeeld ook geld in Rusland hebben.”
Hoe zit het eigenlijk met de kosten van het Koningshuis? Wat wordt betaald, wat betalen ze zelf?
“De Oranjes hebben een ontzettend goede deal gemaakt. Eind jaren zestig moesten ze zelf nog alle rekeningen betalen, waar ze dan een grote zak geld voor kregen. Dat is geen handig systeem. De overheid zei toen: ‘Verkoop die paleizen aan ons, dan doen wij het onderhoud, het personeel, etcetera.’ Dat is gedaan, waardoor de Oranjes dus weer flink cashten, en dat geld kon weer belegd worden.”
“Mensen zoals jij en ik geven waarschijnlijk een groot deel van hun inkomen uit aan hun woning, een ander groot deel aan eten, etcetera. Dit soort dingen wordt allemaal niet betaald door de Oranjes. Vervoer, gas, water, licht, belasting, personeel, wordt allemaal door de Staat betaald.”
“Daarnaast wordt er ook vaak ook gewoon geen rekening gestuurd. KLM, bijvoorbeeld, stuurt nooit een rekening – als de Oranjes aankomen met KLM is dat natuurlijk ontzettend goede pr. En het is onwaarschijnlijk dat Jan Taminiau Máxima heeft laten betalen voor haar jurk. Dit was de beste reclame die hij ooit heeft gehad.”
Maar goed. Ze verdienen ook veel geld voor ons, via handelsmissies bijvoorbeeld.
“Er is ooit een aantal jaar geleden in een blaadje van een verzekeringsmaatschappij een bedrag van 1,4 miljard euro langsgekomen. Waar dat bedrag vandaan komt, weet ik niet. Het is echt uit de lucht gegrepen.”
“In hoeverre is zo’n contract van een bedrijf terug te leiden op het feit dat de koning mee was met een handelsmissie? Ik heb dat wel eens nagebeld, en toen kwam naar voren dat zo’n contract vooraf al grotendeels uitonderhandeld was. Het is vooral een mooie gelegenheid om te ondertekenen, voor de foto.”
“Met andere woorden: dit kan je niet één op één terugvinden. Dat kan ook helemaal niet in deze tijd. Prins Bernhard belde nog wel eens gewoon om te onderhandelen, en dat werkte. Willem-Alexander kan dat niet meer, dat past niet meer in deze tijd.”
“Om hoeveel geld gaat het dan? Geen idee, maar het zal niet zoveel zijn. Ik heb niet het idee dat we in armoede zullen vervallen als we deze pr missen. De kwaliteit en de prijs van een product is veel belangrijker dan een bezoek van de koning.”
Je schreef je boek in 2004. Wat is er sindsdien veranderd in de financiën van de Oranjes?
“Nou ja, Beatrix is ‘out the loop’, grotendeels. Constantijn houdt zich er nu ook veel mee bezig. Voor de rest zijn er geen grote veranderingen. In de dotcom-bubble is er wat geld verloren, door een aantal te riskante beleggingen die ze hadden gedaan – dat was het werk van Friso.”
“Verder is er niet zo heel veel veranderd. Het is allemaal erg conservatief, en we krijgen natuurlijk alleen zo heel af en toe een klein stukje informatie.”
Hoe de rijkdom van de Oranjes zich tot de andere koningshuizen van Europa?
“De Britten steken met kop en schouders boven de rest uit. Die bezitten met name heel veel grond. Het grondbezit van de Oranjes is een enigma – maar ze zullen veel meer hebben dan ze zeggen.
“De Deense en Zweedse koningshuizen zijn erg calvinistisch, het Spaanse koningshuis is erg nieuw. Ik denk dat het Nederlandse koningshuis een goede tweede of derde is.”

LEES OOK: 10 dingen die je van Máxima kunt leren als je zelf in de spotlights staat